STEMWIJZER
voor de toekomst


Grondstoffen


In het kort: Grondstoffen raken op. Onze levensstandaard verbruikt te veel grondstoffen. De Aarde kan onze levensstandaard slechts aan 4 miljard mensen blijvend leveren; wij zijn nu met meer dan 7 miljard mensen op deze Aarde. Alle mensen kunnen onze levensstandaard niet krijgen. Voor onze voedselproductie is fosfaat nodig. De vraag naar fosfaat overstijgt binnen enkele generaties het aanbod. De prijsstijgingen die dan ontstaan, brengen de voedselproductie in gevaar. De metalen antimoon, goud, zink en molybdeen (nodig in elektronica, batterijen en staal) raken binnen 50 jaar op. Landen met grondstoffen misbruiken hun machtspositie. Sommige grondstoffen kunnen via recycling teruggewonnen worden (circulaire grondstoffen) maar dat kost veel energie. Onze kinderen en kleinkinderen erven een leeggeroofde Aarde.

Circulaire grondstoffen

In de afgelopen eeuw is de wereldwijde vraag naar grondstoffen explosief gestegen. Een groeiende wereldbevolking en toenemende consumptie doet de vraag naar grondstoffen verder toenemen. De winbare hoeveelheden van veel grondstoffen (nieuwe grondstoffen) zijn beperkt op deze Aarde. Grondstoffen moeten zoveel als mogelijk opnieuw gebruikt worden (circulaire winning) wat energie en arbeid kost. Circulaire winning moet ontwikkeld worden voordat grondstoffen uit mijnen schaars worden. De productie van eindproducten waarin een grondstof verwerkt is, valt stil als de circulaire winning hiervan start bij schaarste. Grondstoffen moeten zo efficiënt mogelijk gebruikt worden zodat toekomstige generaties ook hiervan gebruik kunnen maken.

Prijsvorming

De marktwerking bepaalt welke grondstof gekocht gaat worden: de nieuw of de circulair gewonnen grondstof. De prijs van een nieuw gewonnen grondstof neemt af zodra de prijs van deze circulair gewonnen grondstof concurrerend wordt. Sommige landen die nieuw gewonnen grondstoffen leveren, hebben vreemde valuta hard nodig. Deze landen zullen de nieuw gewonnen grondstoffen zelfs onder de kostprijs blijven leveren. Dit betekent dat nieuw gewonnen grondstoffen nog heel lang goedkoper blijven dan circulair gewonnen grondstoffen. Zonder belastingen op nieuw gewonnen grondstoffen zal de motivatie om grondstoffen circulair te winnen niet hoog zijn.

Fosfaat

Fosfaat is overal. Je botten en tanden zijn er van gemaakt, het mineraal is een onmisbaar bestanddeel van DNA en RNA. In een overbevolkte wereld is een productieve landbouw noodzakelijk en daar is kustmest voor nodig. Het belangrijkste bestanddeel van kunstmest is fosfaat. De belangrijkste mijnbouwgebieden van fosfaat, in China en Marokko, raken echter langzaam uitgeput. Binnen enkele generaties overstijgt de vraag het aanbod met grote prijsstijgingen en verminderde opbrengsten van de landbouw in armere landen tot gevolg. De winbare hoeveelheid fosfaat is met het huidige verbruik over 100 jaar op.

Metalen

Metalen zitten volop in de aardkorst. We delven nu alleen de ertsen waarin deze metalen zich bevinden. Raken deze ertsen op dan zijn we aangewezen op gesteenten met een veel lager gehalte aan metalen. De winning van steeds lagere concentraties metalen is begrensd. Sommige metalen worden gevonden in de diepzee maar winning kost veel geld en milieuschade. De grens wordt bepaald als de mijnbouw teveel kost aan energie, water, land, etc. en/of teveel schade toebrengt aan natuur en milieu. Mijnbouw heeft zich om deze reden onder andere verplaatst van Europa naar andere delen van de wereld. De winbare voorraad antimoon is al rond 2040 uitgeput, goud rond 2055, zink en molybdeen rond 2100. Deze metalen zijn nodig in elektronica, batterijen en staal. In de volgende eeuw zullen rhenium en koper volgen en in de eeuw daarna chroom, bismut, borium, tin, zilver en lood. Van ijzer het meest gebruikte metaal, zal de winbare voorraad tegen 2400 op zijn.

Protectionisme

Landen met grote grondstofvoorraden beperken vaak de export en creëren zo een monopolie. Ook andere maatregelen worden ingezet die de grondstoffenmarkt verstoren en de vrije handel beperken. Grondstoffen kunnen worden gebruikt om politieke en economische macht uit te oefenen.